Varis Çorabı Nasıl Seçilir? Basınç Sınıfları ve Ölçü Alma

Gün sonunda bacaklarınızda ağırlık, dolgunluk hissi ya da çorap lastiğinin bıraktığı derin iz gibi şikâyetler varsa ve hekiminiz size varis çorabı önerdiyse, karşınıza çıkan seçenek kalabalığı ilk bakışta yorucu gelebilir: CCL1 mi CCL2 mi, diz altı mı külotlu mu, burnu açık mı kapalı mı, hangi beden? Yanlış basınç sınıfı ya da yanlış beden, hem beklenen desteği ortadan kaldırır hem gün boyu rahatsızlık yaratır; doğru seçilmiş bir çorap ise bir süre sonra neredeyse hiç hissedilmez. Bu rehberde ölçü şeridini elinize aldığınız andan çorabı ilk kez yıkadığınız güne kadar atmanız gereken adımları tek tek anlatıyoruz.

Varis çorabı ne yapar, ne yapmaz?

Tıbbi varis çorabı, sıradan bir çorabın aksine bacak boyunca kademeli (graduated) basınç uygular. En yüksek basınç ayak bileği çevresindedir ve yukarı çıktıkça azalır. Bu basınç farkı, bacak kaslarının ve damar duvarlarının çalışmasına dışarıdan destek olur; bacakta biriken sıvının ve ağırlık hissinin gün içinde daha az rahatsız etmesine yardımcı olabilir.

Buradaki kilit ifade "destek"tir. Varis çorabı bir hastalığı ortadan kaldıran ya da damarları eski hâline döndüren bir ürün değildir; hekiminizin veya fizyoterapistinizin belirlediği planın bir parçasıdır. Hangi sınıfın, hangi boyun ve günde kaç saatin size uygun olduğuna sizi muayene eden kişi karar verir. Bu rehberin amacı o kararı vermek değil, size yazılan tarifi doğru ürüne çevirmenizi sağlamaktır. Aşağıdaki bilgileri, hekiminizin verdiği talimatın yerine değil, onu daha rahat uygulamanız için okuyun.

Basınç sınıfları: CCL1, CCL2, CCL3 ne demek?

Etiketlerde gördüğünüz CCL kısaltması "Compression Class", yani sıkıştırma sınıfı anlamına gelir. Sınıf, çorabın ayak bileği hizasında uyguladığı basıncın mmHg (milimetre cıva) cinsinden aralığını gösterir. Avrupa'da yaygın olarak kullanılan RAL standardına göre aralıklar şöyledir:

Bu tabloyu kendi sınıfınıza karar vermek için değil, size yazılan sınıfın ne anlama geldiğini anlamak için kullanın. Üç noktaya dikkat edin:

• Standartlar ülkeye göre değişir. Fransız ve İngiliz sınıflandırmalarındaki mmHg aralıkları RAL'den farklıdır. Bu yüzden "CCL2" ibaresi tek başına yeterli değildir; kutunun üzerinde mmHg aralığının da yazdığından emin olun, emin olamadığınızda ürünü aldığınız yere sorun.
• Yüksek sınıf daha iyi değildir. Kendi kararınızla üst sınıfa geçmek, çorabı tolere edememenize ve sonunda hiç giymemenize yol açabilir.
• İlk kez kullanacaksanız hekiminize alışma dönemi için daha düşük bir sınıfla başlamanın uygun olup olmadığını sorun.

Boy seçimi: diz altı, diz üstü ve külotlu modeller

Basınç sınıfından sonraki ikinci karar, çorabın bacağın neresine kadar çıkacağıdır. Üreticiler bu boyları çoğunlukla harf koduyla belirtir: AD diz altı, AG uyluk (diz üstü), AT külotlu anlamına gelir.

Pratik bir kural: hekiminiz aksini belirtmediyse ve şikâyetiniz baldır bölgesinde yoğunlaşıyorsa diz altı model günlük hayatta çok daha sürdürülebilirdir. En doğru çorap, dolapta duran değil, her gün giydiğiniz çoraptır. Varis çorabı modellerimizi incelerken ürün adında geçen AD, AG, AT kodlarına bakarak boyu hızlıca ayırt edebilirsiniz.

Burnu açık mı, burnu kapalı mı?

Bu tercih çoğu kişide konfor meselesidir, ancak bazı durumlarda pratik farklar yaratır:

• Burnu kapalı modeller ayağı tamamen sarar, soğuk havada daha rahattır ve ayak sırtındaki dolgunluk hissini de kapsar.
• Burnu açık modeller parmak ucunda sıkışma yaratmaz; ayak boyu uzun olan, parmak deformitesi bulunan ya da tırnak bölgesinin hava almasını isteyenler için daha rahattır. Yazın ve terleme şikâyeti olanlarda sık tercih edilir.
• Ayağınızda his kaybı veya iyileşmemiş bir yara varsa hangi modelin uygun olduğunu hekiminize sorun; parmak ucunun gözle takip edilebilmesi önem kazanabilir.

Burnu açık modeller genellikle bir giyme ipeği (kaydırıcı) ile birlikte kullanılır: ipek parça ayağa geçirilir, çorap üzerinden kaydırılarak giyilir, sonra açık uçtan çekilerek çıkarılır.

Ölçü alma: adım adım

Varis çorabında beden, ayakkabı numarasıyla veya kilo-boy tablosuyla belirlenmez. Bacağınızın çevre ölçüleri ve uzunluğu ile belirlenir. Elinize esnemeyen bir terzi mezurası alın ve şu noktaları santimetre cinsinden yazın:

1. Ayak bileği çevresi (cB): Bileğin en ince yeri, iç ve dış bilek çıkıntısının hemen üzeri. Tüm sistemin referans noktası budur; en kritik ölçüdür.
2. Baldır çevresi (cC): Baldırın en kalın yeri. Ayakta, ağırlık iki bacağa eşit dağılmış hâlde ölçün.
3. Diz altı çevresi (cD): Diz kapağının yaklaşık iki parmak altı. Diz altı modelde üst lastiğin oturacağı yer burasıdır.
4. Uyluk çevresi (cG): Uyluğun en kalın yeri, kasık çizgisinin yaklaşık 5 cm altı. Diz üstü ve külotlu modeller için gereklidir.
5. Diz altı boy (lD): Topuğun tabana bastığı noktadan diz altı ölçüm noktasına kadar olan dikey mesafe.
6. Uyluk boyu (lG): Tabandan kasık hizasına kadar olan dikey mesafe. Külotlu modellerde ayrıca kalça çevresi de istenebilir.

Ölçüleri bir kâğıda sağ ve sol bacak için ayrı sütunlar hâlinde yazın; sipariş sırasında bu not size de bize de zaman kazandırır.

Neden sabah ölçmelisiniz?

Bacak çevresi gün içinde sabittir sanılır; oysa ayakta veya oturarak geçen bir günün sonunda bacakta biriken sıvı nedeniyle baldır çevresi belirgin biçimde artabilir. Akşam alınan ölçüyle sipariş verirseniz, sabah giydiğinizde çorap gereğinden bol kalabilir ve kademeli basınç düzeni bozulur.

Doğrusu şudur: ölçüyü sabah, yataktan kalktıktan sonraki ilk 20-30 dakika içinde alın. Mümkünse ayağa kalkmadan önce yatakta ölçün. Sabah kalktığınızda bacaklarınız zaten şiş görünüyorsa, bu durumu mutlaka hekiminize bildirin; ölçümü ise 20-30 dakika bacaklarınızı kalp seviyesinin üzerine kaldırdıktan sonra tekrarlayabilirsiniz.

Sık yapılan ölçü hataları

• Mezurayı gererek ölçmek. Şerit cilde temas etmeli ama iz bırakmamalı.
• Pantolon, tayt veya çorap üzerinden ölçmek. Ölçü daima çıplak bacaktan alınır.
• Tek bacağı ölçüp iki bacağa aynı bedeni sipariş etmek. Aradaki birkaç santimetrelik fark olağandır; her iki bacağı ayrı ölçün.
• Baldırı otururken ölçmek. Baldır ve uyluk çevresi ayakta, diz kırılmadan ölçülür.
• Boy ölçüsünü atlamak. Çevre doğru olsa bile boy yanlışsa çorap ya diz çukurunu boğar ya da kayar.

Standart beden mi, ısmarlama mı?

Ölçülerinizi üreticinin beden tablosuna işaretleyin; tüm ölçülerin aynı beden sütununa düşmesi gerekir. Ayak bileği "M", baldır "L" sütununa düşüyorsa ya da bir ölçünüz tablonun sınırları dışındaysa standart beden size uymayacaktır ve ısmarlama üretim gerekir. Şüpheye düştüğünüz her noktada bize ulaşarak ölçü tablosunu birlikte okuyabiliriz.

Giyme aparatı ve doğru giyme tekniği

CCL2 ve üzeri sınıflarda çorabı giymek, elini kolunu güçlü kullanamayan biri için tek başına neredeyse imkânsız olabilir. Bu yüzden giyme aparatı bir lüks değil, çorabın düzenli kullanılmasını sağlayan asıl unsurdur.

• Metal veya plastik giyme aparatı (butler): Çorap aparata geçirilir, ayak içine sokulur ve çorap yukarı çekilir. Eğilmekte zorlananlar için uzun saplı modelleri vardır.
• Giyme ipeği / kaydırıcı çorap: Kaygan yüzeyi sayesinde çorabın ayak üzerinden geçmesini kolaylaştırır.
• Kaymaz lastik eldiven: Kumaşı tutuşu artırır, tırnakla delme riskini azaltır ve çorabı kısım kısım yukarı almanızı sağlar.

Giyme sırası şöyledir: çorabın içine elinizi sokup topuk hizasına kadar ters çevirin, ayağı yerleştirin, topuğu tam yerine oturtun, sonra avuç içiyle kısım kısım yukarı doğru yuvarlayarak ilerletin. Üst lastikten tutup tek hamlede çekmek hem kumaşı yorar hem basınç dağılımını bozar. Çorabı sabah, ayaklarınız şişmeden giyin. Nemlendiriciyi akşam sürün; yağlı ciltte çorap kaymaz. Kumaşta kaçmaya yol açan nedenlerin başında uzun tırnaklar ve parmaktaki yüzükler gelir; giymeden önce ikisini de kontrol edin.

Yıkama, bakım ve gerçek ömür

Varis çorabının işini yapan şey, kumaşın içindeki elastan ipliklerin gerginliğidir. Bu gerginlik ter, sabun kalıntısı ve ısıdan etkilenir. Bakım kuralları bu yüzden estetik değil, işlevle ilgilidir. Aşağıdaki genel kurallardan önce daima ürünün kendi etiketine bakın:

• Mümkünse her gün, en geç iki günde bir yıkayın; yıkama liflerin toparlanmasına yardımcı olur.
• Etikette aksi belirtilmedikçe 30 °C'de, elde veya çamaşır filesi içinde hassas programda yıkayın.
• Yumuşatıcı, çamaşır suyu ve leke çıkarıcı kullanmayın. Yumuşatıcı elastanı kaplayarak esnekliğini bozar.
• Sıkma programını en düşükte tutun, havluya sarıp suyunu alın.
• Kurutma makinesi, kalorifer üstü ve doğrudan güneş ışığından kaçının; gölgede düz serin. Ütü yapmayın.
• Silikon üst bandı sabunlu suyla değil nemli bezle silin; sabun kalıntısı tutuşu azaltır.

Bu nedenle çorap tek değil, en az iki adet alınmalıdır: biri yıkanırken diğeri giyilir. Ömür için kesin bir gün sayısı vermek doğru olmaz; üreticiler günlük kullanımda belirli bir süre sonra yenilenmesini önerir ve bu süre genellikle etikette belirtilir. Çorap eskiye göre belirgin şekilde kolay giyiliyorsa, kumaş sarkıyor ya da üst bant kayıyorsa süre dolmuş demektir.

Hangi durumlarda önce hekiminize sormalısınız?

Varis çorabı her bacağa uygun bir ürün değildir. Aşağıdaki durumlarda kesinlikle hekim onayı olmadan kullanmayın:

• Bacaklarda atardamar dolaşımıyla ilgili bilinen bir sorun olması
• Kalp yetmezliği başta olmak üzere, hekiminizin takip ettiği ve kontrol altında olmadığı söylenen bir kalp rahatsızlığı bulunması
• Ayak veya bacakta açık yara, aktif cilt enfeksiyonu ya da yeni gelişen ısı artışı, kızarıklık, tek taraflı şişlik
• Şeker hastalığına bağlı his kaybı; bu durumda basıncın hissedilmemesi risk yaratabilir
• Kullanılan malzemelere karşı bilinen alerji

Çorabı giydikten sonra parmaklarda morarma, uyuşma, artan ağrı veya soğukluk fark ederseniz çorabı çıkarın ve hekiminize başvurun. Uzun süre yatan hastalar için kullanılan anti-emboli çorapları ise ayakta kullanılan varis çoraplarından farklı bir üründür ve yatar pozisyon için tasarlanmıştır; hangisinin uygun olduğuna yine hekim karar verir. Bu grup için yatan hasta ürünleri bölümüne bakabilir, diz, ayak bileği veya bel desteği arıyorsanız ortopedi ürünleri kategorisini inceleyebilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Varis çorabını gece de giymeli miyim?

Hekiminiz özellikle belirtmediyse hayır. Genel kullanım biçimi, sabah yataktan kalkmadan ya da kalktıktan hemen sonra giyip akşam yatarken çıkarmaktır. Yatar pozisyonda bacak zaten kalp seviyesindedir; gece kullanımı ayrı bir karardır ve size bakan hekim tarafından verilmelidir.

Ölçüm sonucum iki beden arasında kaldı, hangisini almalıyım?

Kendi başınıza küçük olanı seçmeyin; dar çorap kademeli basıncı bozar ve turnike etkisi yaratabilir. Önce ölçümü ertesi sabah tekrarlayın. Sonuç yine arada kalıyorsa ya da bir ölçünüz farklı beden sütununa düşüyorsa ısmarlama üretim gündeme gelir. Ölçülerinizi bize iletirseniz tabloyu birlikte değerlendirebiliriz.

İlk günlerde çorap rahatsız ediyor, bu normal mi?

Alışma döneminde hafif bir sıkılık hissi olağandır ve genellikle birkaç gün içinde azalır. Ancak ağrı, uyuşma, parmaklarda renk değişikliği, kesici bir iz veya çorabı çıkardıktan sonra geçmeyen kızarıklık normal değildir. Bu belirtilerde kullanımı durdurup hekiminize danışın; bu tür şikâyetlerin arkasından çoğu zaman beden veya boy uyumsuzluğu çıkar, ancak nedenini değerlendirmesi gereken kişi hekiminizdir.

Çorabımı ne sıklıkla yenilemeliyim?

Kesin süre üreticiye ve kullanım yoğunluğuna göre değişir; ürün etiketindeki öneriyi esas alın. Pratik ölçüt şudur: çorabı giymek ilk günlere göre gözle görülür şekilde kolaylaştıysa esnekliğini kaybetmiştir. İki çorabı dönüşümlü kullanmak her ikisinin de ömrünü uzatır.

Burnu açık modeli mi, kapalı modeli mi seçmeliyim?

Tıbbi bir zorunluluk yoksa bu bir konfor tercihidir. Ayak boyunuz uzunsa, parmak ucunda sıkışma yaşıyorsanız veya sıcakta terliyorsanız burnu açık; ayağın tamamen sarılmasını istiyor ve soğuktan rahatsız oluyorsanız burnu kapalı model daha uygundur. Ayakta his kaybı veya yara varsa seçim hekiminize bırakılmalıdır.

Medikalcim'den nasıl destek alırsınız?

2004'ten beri Kayseri'deki mağazamızdan ve internet üzerinden hasta yakınlarına ürün ulaştırıyoruz; nasıl çalıştığımızı hakkımızda sayfamızdan okuyabilirsiniz. Varis çorabında sık yaşanan sorunlardan biri yanlış beden olduğu için, sipariş vermeden önce ölçülerinizi bizimle paylaşmanızı öneriyoruz. Hekiminizin yazdığı basınç sınıfını ve sabah aldığınız ayak bileği, baldır, uyluk ile bacak boyu ölçülerinizi 0537 825 38 64 veya 0212 531 31 16 numaralarından iletin; uygun modeli birlikte belirleyelim. Dilerseniz [email protected] adresine de yazabilir ya da iletişim sayfamızdaki bilgilerden bize ulaşabilirsiniz.

Türkiye'nin 81 iline kargo ücretsizdir; stoktaki ürünler aynı gün kargoya verilir, teslimat 1-3 iş günü sürer ve 14 gün koşulsuz iade hakkınız vardır. Mağaza adresimiz: Gevhernesibe Mah. Otopark No:72, Kocasinan / Kayseri. Ölçüsünden emin olamayan müşterilerimize telefonda eşlik ediyor, gerekirse mağazamızda ölçüyü birlikte alıyoruz. Ürünleri varis çorapları kategorimizden inceleyebilirsiniz.

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; tıbbi tavsiye yerine geçmez. Varis çorabı kullanımına, basınç sınıfına ve günlük kullanım süresine sizi muayene eden hekiminiz karar vermelidir. Şikâyetlerinizde değişiklik olursa hekiminize başvurun.